کلاس فیزیک
سوال و جواب و رفع اشکال فیزیک دبیرستان و پش دانشگاهی
شما بگید چیکار کنیم؟
سلام دوستان این سوال رو  هر ساله  ازتون میپرسم ولی  تعداد کسانی که بهش پاسخ میدن کمتر از انگشتهای یه دسته!!!!!!!!!!!!!!!!

تو کلاس فیزیک از چه چیزهایی خوشتون اومده و از چه چیزهایی بدتون میاد؟ خوبی و بدیهای  دبیر فیزیکتون چیه؟

شما که اینهمه از کلاس فیزیک مینالید . خوب حداقل بهمون بگید ما باید  چه کار کنیم که کلاس فیزیک  بهتر  شیرینتر جذابتر و قابل تحملتر بشه

پیشاپیش از دوستانی که نظر خودشون رو ابراز میکنند   کمال تشکر را دارم

 




نويسنده :مینا ا فخمی
تاريخ: پنجشنبه بیستم اسفند ۱۳۸۸ ساعت: ۳:۲۰ ب.ظ

فصل الکترو مغناطیس فیزیک سوم

فصل الكترو مغناطيس    فيزيك سال سوم دبيرستان

 

 1   -القای الکترو مغناطیس را تعریف کنید؟

ایجاد جریان الکتریکی را در یک رسانا، توسط تغییرات مغناطیسی،القای الکترومغناطیسی می نامند.

2-آزمایشی طراحی کنید که پدیده القای الکترومغناطیس را نشان دهد؟

یک سیم پیچ را به گالوانومتر متصل می کنیم آنگاه آهنربایی را به درون سیم پیچ وارد می کنیم،مشاهده می شود که عقربه گالوانومتر جریانی را نشان می دهد. یعنی با تغییرات میدان مغناطیسی در سیم پیچ جریان الکتریکی ایجاد کرده ایم.

3-اگر در آزمایش بالا آهنربا را از قطب مخالف به سیم پیچ نزدیک کنیم چه تغییری مشاهده می شود؟

جریان ایجاد شده در سیم پیچ بر عکس قبلی خواهد بود و عقربه گالوانومتر به سمت دیگر حرکت می کرد.

4-آهنربا را از قطب N وارد سیم پیچ کنید، بطوریکه از درون سیم پیچ عبور کرده و از سمت دیگر آن خارج شود.مشاهدات خود را بنویسید.

مشاهده می شود که در هنگام وارد شدن آهنربا به سیم پیچ عقربه گالوانومتر منحرف شده و جریان را نشان می دهد. در هنگام خروج آهنربا از سیم پیچ عقربه گالوانومتر در جهت مخالف منحرف شده و جریان را در جهت مخالف نشان می دهد.

5-چرا جهت جریان القاء شده هنگام وارد کردن آهنربا به سیم پیچ با جریان القا شده در هنگام خروج آهنربا مخالف یکدیگر است؟

زیرا بر اساس قانون لنز در هنگام ورود آهنربا ، میدان دائما در حال افزایش است. ولی در هنگام خروج آهنربا میدان مغناطیسی در حال کاهش است پس جهت جریانهای ایجاد شده مخالف هم خواهند بود.

6-چه عواملی باعث ایجاد جریان القایی موثر هستند؟

1-تغییرات میدان مغناطیسی B

2-تغییرات مساحت مدار بسته A

3-زاویه بین حلقه عمود بر سطح و میدان مغناطیسی 

7-منظور از شار مغناطیسی چیست؟

در حقیقت عامل اصلی ایجاد جریان القایی را تغییرات شار مغناطیسی می نامیم که دربرگیرنده سه عامل، تغییرات میدان مغناطیسی،تغییرات مساحت و تغییرات زاویه می باشدφ= BA cos θ           

8-سه روش ایجاد جریان القایی (یا تغییرات شار مغناطیسی)در یک پیچه بیان کنید:

الف)پیچه را در یک میدان مغناطیسی متغیر قرار می دهیم،مانند نزدیک کردن آهنربا به سیم پیچ

  φ=Δ B.A cos θ            Δ

ب)پیچه را در یک میدان مغناطیسی یکنواخت قرار می دهیم و سطح آنرا تغییر می دهیم .مثلا با دست پیچه را محکم می کشیم.(تغییرات سطح A)

Δ φ= B. ΔA cos θ           

پ)پیچه را در یک میدان مغناطیسی یکنواخت بدون تغییر مساحت قرار می دهیم و پیچه را می چرخانیم ( تغییرات زاویه )

 Δ φ= B. A (cos θ2 – cosθ1)

 9-آزمایشی طراحی کنید که نشان دهد هر چه تغییرات شار سریع تر شود میزان جریان القایی چه تغییری می کند؟

آهنربا را از قطب N به آهستگی به درون سیم پیچ نزدیک می کنیم و عده ای را که گالوانومتر نشان می دهد را یادداشت می کنیم   I

همان آهنربا را از قطب N و با سرعت به درون سیم پیچ نزدیک می کنیم و عددی را که گالوانومتر نشان می دهد را یادداشت می کنیم    I

مشاهده می شود که اگر سرعت تغییرات شار زیاد شود،اندازه جریان القایی را نیز افزایش می دهد.                               I>I

10-قانون القای الکترومغناطیسی فارادی را بیان کنید و رابطه آنرا بنویسید؟

هرگاه شار مغناطیسی ای که از مدار بسته ای می گذرد تغییر کند ،نیرو محرکه ای دز آن القا می شود که بزرگی آن با آهنگ تغییر شار مغناطیسی متناسب است

ε = - N dφ/dt   

11-یکای شار مغناطیسی در SI   چیست؟

یکای شار را "وبر" می نامیم و آنرا با نماد (bw ) نشان می دهیم

یک وبر معادل یک تسلا متر مربع می باشد.

12-علامت منفی در فرمول ε = - N dφ/dt      نشان دهنده ی چیست؟

نشان دهنده ی آن است که طبق قانون لنز جهت نیروی محرکه القایی همواره با تغییرات شار مخالفت می کند.

13-جریان القایی چیست؟

نیروی محرکه القایی در پیچه جریانی تولید می کند که به آن جریان القایی گفته می شود.

14-فرمول جریان القایی چیست؟

I = ε/R   ……….   ε = - N dφ/dt   ……         I = - (N/R).( dφ/dt)                       

 15-قانون لنز را بیان کنید؟

جهت جریان القایی در مدار همواره با تغییرات شار مخالفت می کند.

16-آزمایشی طراحی کنید که بیانگر قانون لنز باشد؟

سیم پیچی را به گالوانومتر متصل می کنیم،آهنربایی را از قطب N یه سیم پیچ نزدیک می کنیم (افزایش میدان افزایش شار) مشاهده می شود که عقربه گالوانومتر به سمت راست منحرف شده است.

حال آهنربایی را از قطب N از پیچه دور می کنیم.مشاهره می شود که عقربه گالوانومتر به سمت چپ منحرف می شود یعنی جریان در خلاف جهت اولی ایجاد شده است.(کاهش میدان کاهش شار)

نکته: نزدیک شدن آهنرباافزایش میدان مغناطیسی  ←افزایش شار←  نیروی محرکه منفی  جریان منفی

دور شدن آهنربا  کاهش میدان مغناطیسی  کاهش شار←  نیروی محرکه مثبت جریان مثبت

17-آیا با جریان در سیم لوله ،اندازه میدان مغناطیسی هم تغییر می کند؟

(به بیان ساده تر آیا در سیم لوله یا القاگر با تغییر دادن جریان تغییرات میدان مغناطیسی را خواهیم داشت؟)

بله،زیرا میدان مغناطیسی سیم لوله از فرمول I n  0ϻ = B بدست می آید در نتیجه با تغییر دادن I میزان B هم تغییر خواهد کرد.

18-آیا با تغییر جریان در سیم لوله (القاگر) می توانیم جریان القایی در مدار بوجود آوریم؟

بله،با توجه به سوال قبلی ، با تغییر جریان در حقیقت یک میدان مغناطیسی متغیر ایجاد کرده ایم که سیم لوله در این میدان قرار گرفته است.پس باید طبق فرمول  ε = - N dφ/dt       شاهد تغییر شار و ایجاد نیرو محرکه و در نهایت ایجاد یک جریان القایی در مدار سیم لوله می باشیم.

19-خود القایی چیست؟

هرگاه جریانی که از یک سیم لوله یا پیچه می گذرد،تغییر کند.در آن نیرو محرکه ای بوجود می آید که با عامل تغییر جریان مخالفت می کند و به آن نیروی محرکه خودالقایی گفته می شود.این پدیده را خودالقایی گویند.به بیان ساده تر :

به این پدیده که تغییر جریان در یک مدار باعث ایجاد نیروی محرکه القایی در همان مدار می شود،خودالقایی می گویند.

20-آیا اگر  جریان گذرنده از یک سیم لوله را ثابت کنیم،نیروی محرکه خودالقایی ایجاد می شود؟

خیر،زیرا جریان ثابت است پس تغییرات میدان مغناطیسی و در نتیجه تغییرات شار را نخواهیم داشت و طبق ε = - N dφ/dt      نیروی محرکه نیز ایجاد نمی شود و برابر صفر می باشد.

21-ضریب خودالقایی(یا القاییدگی) را تعریف کنید؟

به L در فرمول نيرو محركه خودالقايي، ضريب خودالقايي ميگويند و واحد ان نيز هانري ميباشد

22-فرمول ε = - L  dI/dt      را ثابت کنید؟

Φ=b I          εL = - N dφ/dt          

     εL  = - L  dI/dt           ε = - Nb  dI/dt                 Nb = L     ………         

23-یکای خودالقایی چه نام دارد،آنرا تعریف کنید؟

هانری،یک هانری ضریب خودالقایی سیم لوله است که جریانی با آهنگ تغییر یک آمپر بر ثانیه از آن می گذرد و نیروی محرکه ای برابر یک ولت در آن القا می کند.

24-منظور از القا گر چیست؟
به هر قسمتی از مدار که خاصیت خودالقایی داشته باشد،القاگر می گویند.  مثلا پیچه و سیم لوله در مداری با جریان متغیر،القاگر هستند.

25-ضریب خودالقایی سیم لوله را بدست آورید؟

B = K μ0 NI/L

Φ = AB   = A K μ0 NI/l         >     ε = - N dφ/dt   

ε = - N2 K μ0( A/L).(d I/ dt)      >  ε = -L dI/dt

L=  k μ0 N2 A/L                               

26-آیا با تغییر جریان،ضریب خودالقایی نیز تغییر می کند؟

خیر،ضریب خود القایی از مشخصه های ساختاری القاگر است که به جریان متغیری که از آن می گذرد بستگی ندارد.

27-ضریب خودالقایی به چه عواملی بستگی دارد؟

طبق فرمول L = kμ0N2A/L                  

-تعداد دور سیم لولهN   :  -با افزایش تعداد دورها ،ضریب خودالقایی نیز افزایش می یابد.

-سطح مقطع سیم لوله   :   با افزایش سطح مقطع ضریب خودالقایی افزایش می یابد.

-طول سیم لوله،       : با افزایش طول سیم لوله ضریب خودالقایی کاهش می یابد.

- تراوایی نسبی هسته  K    : با افزایش K ضریب خودالقایی افزایش می یابد.

28-دو سیم لوله با سطح مقطع وتعداد دور یکسان در نظر بگیرید، اگر طول یکی از سیم لوله ها دو برابر دیگری باشد،نسبت ضریب خودالقایی آنها چقدر است؟

L1=2L2       L2 = kμ0N2A/L2      >     L1  = kμ0N2A/L1

       L1 = kμ0N2A/2L2   =  (1/2) kμ0N2A/L2  = L2/2                                                 

نکته: دو سیم لوله مشابه با طولهای نا برابر را اگر در اختیار داشته باشیم، همواره سیم لوله بلندتر دارای ضریب خودالقایی کمتری خواهد بود و نسبت ضریب خودالقایی آنها برابر نسبت وارون طول آنها است.      (L2 / L1) = (L1/L2)

29- تراوایی نسبی مغناطیسی هسته چیست؟

K در فرمول B = K μ0 NI/L   ضریبی است که به جنس هسته درون سیم لوله وابسته است.اگر درون سیم لوله فقط هوا باشد 1  =K  و کمترین مقدار لوله خواهد بود       با قرار دادن هسته درون سیم لوله ،خاصیت سیم لوله افزایش می یابد.

نکته :در این فصل آزمایش 5-2، شکل 5-16 اهمیت دارد.

30-انرژی ذخیره شده در القاگر(سیم لوله)را تعریف کنید؟

هنگامی که به دو سر القاگر ولتاژی وصل شود،از طرف القاگر انرژی داده می شود.مقداری از این انرژی در مقاومت R تلف شده و مابقی در میدان مغناطیسی سیم لوله ذخیره می شود.   U = (1/2) L I2

به بیان ساده انرژی ذخیره شده در میدان مغناطیسی القاگر  حاصل از عبور جریان از القاگر را گویند.

31-رابطه انرژی القا گر را بر حسب ویژگی های القاگر بنویسید؟

   = (Kμ0N2 I2 A / 2L)       = 1/2 (Kμ0N2 A /L) I2  U = (1/2) L I2

32-جریان متناوب چیست؟

اگر جریان الکتریکی ایجاد شده در یک بازه زمانی مشخص به صورت تناوبی تغییر کندو بعد از هر دوره تناوب جهتش عوض شود، جریان متناوب خواهد بود.

33-متداول ترین روش تولید جریان متناوب چیست؟چرا؟

متداولترین روش تولید جریان القایی،تغییر زاویه α است.زیرا ساده ترین راه برای تغییر شار ،تغییر زاویه α می باشد.

34- دوره یا زمان تناوب را تعریف کنید؟

زمان چرخش یک دوره را دوره یا زمان تناوب می گویندو آنرا با T نشان می دهند.

35-بسامد زاویه ای چیست؟

 بسامد زاویه ای یا ω مشخص می کند که برابر /T  Π2   می باشد به ω سرعت زاویه ای هم می گویند.( مطالب پیش دانشگاهی در زمینه حرکتهای دورانی)

36- با توجه به دوره و بسامد زاویه ای ، زاویه α را بنویسید؟

α =2Π t / T  = ω. t

t   زمان مورد نظر        T  دوره حركت             ω بسامد زاويه اي   

37-ثابت کنید که شار متناوب از رابطه     φ=φ max  .cos ωt بدست می آید؟

α= ωt    > φ = AB cosα    >>

φ = AB cos(ωt) = φmax. cos ωt   

38-فرمول نیروی محرکه متناوب را اثبات کنید؟

φ=φ max  .cos ωt      = AB cos ωt

ε = - N dφ/dt  = -N( d(φ max  .cos ωt)/ dt) = + N AB ω sin ωt

   ε =+ N AB ω sin ωt     >>    ε = ε max sin ωt      

 ε max  =+ N AB          

39-فرمول جریان الکتریکی متناوب را بدست آورید؟

 I = ε/R    ε = ε max sin ωt      

I=( ε max /R) sin ωt    = I MAX sin ωt

I MAX = NABω/R          

40-مولد صنعتی جریان متناوب چیست؟

در صنعت برای ایجاد جریان متناوب از مولدهای مخصوص استفاده می شود که در این مولدها،پیچه هاساکن هستند و آهنربا ها در مقابل آن می چرخند.این مولدها را مولد صنعتی جریان متناوب می نامند.

41- در مدار زیر در دو حالت زیر جهت نیروی محرکه القایی را در سیم لوله مشخص کنید(با ذکر دلیل)

الف)با افزایش رئوستا:

وقتی مقاومت خارجی افزایش می یابد،با توجه به ثابت بودن اختلاف پتانسیل باتری(مولد) جریان مدار تغییر کرده و کاهش می یابد.در اثر کاهشI ،میدان مغناطیسی درون سیم لوله و شار عبوری از سیم لوله کاهش یافته و در نتیجه یک نیروی محرکه خودالقایی در سیم لوله ایجاد می شود تا از کاهش جریان جلوگیری کند به عبارتی سیم لوله همانندمولدی می شود تا جریان خودالقایی را در جهت،جریان اصلی مدار تولید کند نیرو محرکه خودالقایی هم جهت با نیرو محرکه باتری

ب)با کاهش مقاومت رئوستا:

وقتی مقاومت خارجی کاهش می یابد،جریان مدار تغییر کرده و افزایش می یابد که افزایش جریان مدار I باعث افزایش میدان مغناطیسی سیم لوله و شار عبوری از سیم لوله می شود،در نتیجه یک نیروی محرکه خود القایی در سیم لوله ابجاد می شود تا با افزایش شار مخالفت کند به عبارتی سیم لوله همانند مولدی می شود تا جریان خودالقایی را در خلاف جهت جریان خودالقایی را در خلاف جهت جریان اصلی مدار تولید کند نیروی محرکه خودالقایی مخالف با نیروی محرکه باتری

42-آزمایش (5-2)صفحه 194 را پاسخ دهید؟

الف)در هنگام وصل کلید: با توجه به حالت موازی لامپ و القاگر در هنگام وصل کلید،جریان اصلی مدار افزایش یافته و جریان خودالقایی در خلاف جهت جریان اصلی ایجاد می شود در نتیجه قسمت اعظم جریان از شاخه لامپ می گذردو لامپ ناگهان پر نور و سپس به نور عادی باز می گردد.

ب)در هنگام قطع کلید:جریان اصلی مدار به صفر می رسد.جریان خودالقایی در القاگر ایجاد شده که از شاخه لامپ می گذرد و لامپ را پرنور و سپس خاموش می کند.

43-جهت جریان خودالقایی را در سیم لوله B در 2 حالت زیر مشخص کنید و قطب های سیم لوله B را در 2 حالت مشخص نمائید

الف)کاهش مقاومت رئوستا باعث افزایش  I شده 'I باید به شکلی ایجاد شود که با افزایش شار مقابله کند پس :

ب)افزایش مقاومت رئوستا باعث کاهش جریان I در مدار A شده و باید جریان القایی ایجاد شده با کاهش شار مخالفت کند که در نتیجه:

 



نويسنده :مینا ا فخمی
تاريخ: پنجشنبه بیستم اسفند ۱۳۸۸ ساعت: ۳:۱۳ ب.ظ

پاسخ به سوال
توان با مقاومت چه رابطه ای دارد؟

هر قدر مقاومت زیادتر باشه میزان مصرف انرژی بیشتر میشه و در نتیجه توان مصرفی دستگاه هم افزایش پیدا میکنه

p=i2.r = w/t 

 چرا ضریب اصطکاک نمیتواند بیشتر از یک باشد؟

کی گفته نمیتونه بیشتر از یک باشه؟ بسته به نوع ماده هم ضریب اصطکاک ایستایی و هم جنبشی میتونه بیشتر از یک باشه



نويسنده :مینا ا فخمی
تاريخ: پنجشنبه بیستم اسفند ۱۳۸۸ ساعت: ۳:۱۰ ب.ظ

فصل پنجم فیزیک سال دوم (تکمیل شده)

فصل پنجم  (ويژگيهاي ماده)   فيزيك 2

1-ماده چيست؟

هر جسمي كه داراي جرم است و فضا اشغال ميكند را ماده مينامند

2-مواد به چند حالت(فاز) مشاهده ميشوند؟

سه حالت  جامد    مايع   گاز

3- مواد از چه ساخته ميشوند؟       از مولكولها و اتمها

4-اندازه اتمها چقدر است؟              در حدود انگستروم يعني در حدود  1010/1  متر

5-اندازه مولكولها چقدر است؟            اندازه مولكولها وابسته به نوع و تعداد اتمهايي است كه انها را تشكيل داده است

6-چگونه ميتوان قطر يك مولكول روغن را اندازه گرفت؟

روي سطح آب يك قطره روغن ميچكانيم. روغن روي سطح آب به صورت دايره اي پهن ميشود هرگاه مساحت اين لكه دايره اي به بيشترين مقدار خود برسد قطر اين دايره همان قطر يك مولكول روغن خواهد بود حال با داشتن حجم يك قطره روغن(محاسبه از طريق استوانه مدرج) ومحاسبه مساحت قطره پهن شده روي آب ميتوانيم قطر يك مولكول روغن را محاسبه كنيم

قطر مولكول روغن × مساحت دايره روغني  = حجم قطره روغن

7-حالت جامد را شرح دهيد؟

در حالت جامد فاصله ميان مولكولها بسيار كم است( در حدود انگستروم)مولكولها نميتوانند ازادانه  به اطراف حركت كنند بلكه ميتوانند در مكانهاي خاصي قرار گرفته و در فاصله بسيار كمي نوسان كنند يعني حركت رفت و برگشتي داشته باشند

8-چند نوع جامد داريم؟

 بر اساس ساختار مولكولي  دو نوع   جامدهاي بلورين(منظم)     و جامدهاي بي شكل  (نامنظم)

9-جامدهاي بلورين را تعريف كرده و مثال بزنيد؟

در جامدهاي بلورين مولكولها درطرحهاي منظمي دركنارهم قرار ميگيرند وجامدهاي بلورين از تكرار اين طرحها تشكيل ميشوند .جامدهاي بلورين معمولا زماني تشكيل ميشوندكه مايع را به اهستگي سردكنند دراين صورت مولكولهافرصت دارندكه درطرح منظمي خود را مرتب كنند مانند فلزات نمك طعام    الماس

10-جامدهاي بي شكل را تعريف كرده و مثال بزنيد؟

بر خلاف جامدهاي بلورين مولكولها در طرحهاي منظمي قرار نميگيرندو اصطلاحا به صورت درهم و بي شكل هستند  اين جامدهاي بي شكل معمولا بعد از سرد شدن سريع مايع ايجاد ميشوند كه مولكولها فرصت منظم شدن را پيدا نميكنند و تا حدود زيادي در  وضعيت نامنظمي كه در مايع داشته اند باقي ميمانند.  مانند شيشه اي كه به سرعت سرد شده باشد

11-حالت مايع را شرح دهيد؟

در حالت مايع فاصله مولكولها از حالت جامد بيشتر و از حالت گاز كمتر است در اين حالت مولكولها روي هم ميلغزند و به اطراف حركت ميكنند

12-يك قطره  جوهر در آب بريزيد مدتي صبر كنيد چه مشاهده ميكنيد؟

مشاهده ميشود كه قطره جوهر به ارامي در اب پخش شده و قسمتهاي ديگري از اب را نيز رنگي ميكند به اين خاصيت پخش ميگوييم

13-هنگامي كه ليواني را كه پر از اب است كج ميكنيم اب به راحتي از ان ميريزد چرا؟

زيرا مولكولهاي اب به اساني روي هم ميلغزند و به اطراف حركت ميكنند پس اب به سادگي از ليوان خارج ميشود

14-حالت گاز را شرح دهيد؟

در حالت گاز فاصله ميان مولكولها بسيار زياد است و مولكولها ازادانه به هر سويي حركت ميكنند در اين حالت فاصله ميان مولكولها  ده  برابر فاصله انها در حالت جامد  و مايع  است.

15-در يك ظرف پلاستيكي خالي را ببنديد وسعي كنيد آنرا با فشار متراكم كنيد سپس ظرف  را از اب پر كنيد و در  انرا را ببنديد  و سعي كنيد آنرا متراكم كنيد .چه مشاهده ميكنيد چرا؟

در حالتي كه ظرف پر از آب (مايع) است به سختي متراكم ميشود. اما در حالتي كه خالي (پر از هوا) است راحتتر متراكم ميشود زيرا در حالت گاز فاصله ميان مولكولها بسيار زياد است پس مولكولها ميتوانند با دريافت نيروي كمي به هم نزديكتر شوند  اما در حالت مايع فاصله ميان مولكولها كم است و نيروي بسيار زيادي لازم است تا انها را به هم نزديك كننند  تقريبا ميتوان گفت مايعات تراكم ناپذير هستند.

16-پديده پخش در مايعات و گازها را شرح دهيد؟

حركت مولكولها در يك مسير نامشخص و برخورد انها با مولكولهاي ديگر و ايجاد تغيير مسير در انها را پخش مينامند

پديده پخش باعث ميشود بوي عطر در تمامي فضاي يا اتاق منتشر شود

17-چگالي چيست؟

جرم يكاي حجم از هر جسم را چگالي مينامند

چگالي نسبت جرم به حجم ماده است و بيان ميكند كه در يك حجم مشخص از ماده چه مقدار جرم قرار گرفته است

M / V = ρ

18-چگالي را با چه نمادي نشان ميدهند و واحد يكاي ان چيست؟

چگالي را با نماد ρ  (  رو)  نشان ميدند و واحد يكاي ان در si كيلوگرم بر متر مكعب ( kg/m3)  ميباشد  ولي يكاي ديگري هم ميتواند داشته باشد مثل g/cm3    

19-از لحاظ چگالي  سه حالت مواد را با هم مقايسه كنيد؟

 به ترتيب از بيشترين چگالي   جامد  سپس مايع و در آخر كمترين چگالي را گازها دارند.

20-از لحاظ فاصله مولكولي سه حالت ماده را مقايسه كنيد؟

 بيشترين فاصله مولكولي در گازها  سپس در مايعات  و در اخر كمترين فاصله مولكولي در جامدات  ميباشد.

21-چگونه  چگالي   اشيايي مانند قاشق، چنگال ، كارد ، گردنبند و ....  را بدست بياوريم؟

با توجه به فرمول چگالي با داشتن جرم و حجم اين اشيا براحتي ميتوانيم چگالي انها را بدست بياوريم

-براي بدست اوردن جرم ميتوانيم انها را در ترازو قرار داده و جرم انها را بدست اوريم

-براي بدست اوردن حجم  ميتوانيم استوانه مدرجي را تا حجم مشخصي از اب پر كنيم سپس جسم مورد نظر را در استوانه انداخته بصورتي كه كاملا در اب فرو رود حجم اب بالا مي ايد اگر حجم ثانويه را از حجم اوليه اب كم كنيم  حجم جسم مورد نظر را بدست اورده ايم حال كافيست كه طبق فرمول چگالي جرم را بر حجم تقسيم كنيم تا چگالي بدست ايد.

22-اگر 1.5 كيلوگرم اب و همچنين 1500 گرم نمك طعام داشته باشيم جرم كدام يك بيشتر است چرا؟

چه نمك طعام باشد و چه اب جرم هر دو 1.5 كيلوگرم است پس جرمها با هم برابرند ( زيرا هر كيلوگرم 1000گرم است پس 1500 گرم معادل 1.5 كيلوگرم ميشود).  عجب سوال بيمزه اي بود  مگه نه؟!!!!!!!

23-اگر 1.5 كيلو گرم اب داشته باشيم و همچنين 1500 گرم نمك طعام مشخص كنيد حجم كدام يك بيشتر است  چرا؟

نه ديگه اين يكي سر كاري نيست    با توجه به اينكه آب مايع است و نمك طعام جامد و در جامدات فاصله ميان مولكولها كمتر از مايعات است پس قاعدتا نمك طعام بايد حجم كمتري نسبت به آب اشغال كند( البته با در نظر گرفتن جرم يكسان براي هر دوي آنها)

24- اگر 1.5 كيلو گرم اب داشته باشيم و همچنين 1500 گرم نمك طعام مشخص كنيد چگالي كدام يك بيشتر است؟

خوب  حالا خوب توجه كنيد:    با توجه به جواب سوال 22 فهميديم كه جرمهاشون برابره و با توجه به سوال 23 فهميديم كه حجم آب بيشتر از حجم نمك طعامه .حال چگالي يعني حاصل تقسيم جرم بر حجم پس هر چه حجم بيشتر باشه ميزان چگالي كمتر ميشه .با اين توضيحات مشخصه كه 1.5 كيلو گرم اب چگالي كمتري نسبت به 1500 گرم نمك طعام داره  والسلام .

25-از مقايسه چگالي هوا در حالتهاي گاز و مايع و نيز هليوم در اين دو حالت چه نتيجه اي ميتوان در مورد فاصله مولكولها در حالت گاز و مايع بدست اورد؟

چگالي هوا (گاز) 1.29   و  چگالي هوا (مايع)  920

چگالي هليوم (گاز) 0.18    و چگالي هليوم (مايع) 125   كيلوگرم بر متر مكعبه.

در ابتدا با توجه به چگالي هوا و هليوم در هر دو حالت مايع و گاز متوجه ميشويم كه هوا چگالي بيشتري دارد يعني در حجمهاي برابر  ميزان جرم هوا بيشتر از هليم است.

در ضمن مشاهده ميشود كه در حالت مايع چگالي هوا بيشتر از حالت گاز هوا ميباشد زيرا فاصله مولكولها در حالت گاز بيشتر از حالت مايع است و گاز حجم بيشتري را اشغال ميكند  در مورد هليوم نيز  همچنين .

26-اگر براي اندازه گيري جسمي وزنه در اختيار نداشته باشيم چگونه ميتوانيم جرم انرا اندازه بگيريم؟

با استفاده از فرمول چگالي  ρ = M/V  با داشتن چگالي و حجم جسم به راحتي ميتوانيم جرم را بدست اوريم

-اگه هم حوصله اينكارو نداريد  خوب از همسايه وزنه قرض ميكنيم پس همسايه به چه دردي ميخوره؟!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

27-حجم داخل يك سطل را به چند روش ميتوان تعيين كرد؟

سه روش را معرفي ميكنيم :

روش اول : روش پيمانه اي  سطل را ليوان ليوان از اب پر ميكنيم با دانستن حجم يك ليوان حجم سطل به طور نسبي بدست مي ايد كه خيلي دقيق نيست.

روش دوم: با استفاده از شكل هندسي سطل و اندازه گيري قطر داخلي و عمق سطل  حجم را به كمك فرمولهاي هندسي محاسبه ميكنيم

روش سوم:  سطل را از مايعي با چگالي مشخص پر ميكنيم سپس جرم مايع را اندازه ميگيريم

جرم مايع  =  جرم سطل پر از مايع  منهاي جرم سطل خالي 

حاال با داشتن چگالي و جرم  و قرار دادن در فرمول چگالي ρ = M/V   حجم را بدست مي اوريم.

28-نيروي چسبندگي را تعريف كنيد؟

نيروي ربايشي بين مولكولهاي يك مايع كه باعث ميشود مولكولهاي مايع به صورت قطره در كنار هم قرار بگيرند را نيروي چسبندگي مينامند كه كشش سطحي آب نيز از موارد نيروي چسبندگي است.

نكته: نيروي چسبندگي بين مولكولهاي يك نوع ماده وجود دارد و نه بيشتر

29- چرا مايعات تراكم ناپذيرند؟

وقتي مولكولها به هم بسيار نزديك شوند يك نيروي دافعه قوي ميان انها ايجاد ميشود كه از نزديك شدن بيشتر انها جلوگيري ميكند وقتي كه بطري پر از اب را متراكم ميكنيم مولكولها انقدر به هم نزديك ميشوند كه نيروي رانشي بين انها ايجاد ميگردد و اين نيرو مانع از تراكم بيشتر اب ميگردد نيروي رانشي بين مولكولها عاملي است كه مايعات را تراكم ناپذير ميسازد.

30-اين جمله كه " نيروهاي بين مولكولي كوتاه برد هستند"  يعني چه؟

يعني وقتي فاصله مولكولها چند برابر فاصله بين مولكولي ميشود نيروهاي بين مولكولي كوچك و عملا صفر ميگردند.

31-با توجه به نيروهاي رانشي بين مولكولي توضيح دهيد كه چگونه مولكولهاي عطر ناگهان تغيير مسير داده و پديده پخش رخ ميدهد؟

زماني كه مولكولهاي عطر با سرعت وارد هوا ميشوند به مولكولهاي هوا نزديك ميشوند اگر اين فاصله بين دو مولكول عطر و هوا بسيار كوتاه شود (در مقايسه با فاصله بين مولكولي) نيروي رانشي ميان آنها مولكول عطر را به عقب ميراند و مسير مولكول در هر بار نزديك شدن  به مولكولهاي ديگر تغيير ميكند.

32-كشش سطحي چيست؟

كشش سطحي همان نيروي چسبندگي بين مولكولهاي آب ميباشد كه در اثر ان سطح اب همانند توري محكمي عمل ميكند كه حشرات و يا مواد سبك را روي خود نگه ميدارد

33-حشره چگونه ميتواند روي سطح اب بايستد؟( اما شما نميتونيد  دلتون بسوزه)

به دليل وجود كشش سطحي آب ، سطح اب مانند يك توري عمل ميكند كه اشيا ء سبك را ميتواند روي اين توري فرضي  نگه دارد.

34- ايا اگر در آب مايع ظرفشويي بريزيم باز هم حشره ميتواند روي اب باقي بماند؟

خير زيرا افزودن مايع ظرفشويي باعث از بين رفتن يا بهتر بگوييم ضعيف شدن نيروي چسبندگي يا همان كشش سطحي اب ميشود در نتيجه سطح اب ديگر قادر نيست وزن حشره را تحمل كند و در نتيجه حشره در آب غرق ميشود( خدايش بيامرزد)

35-نيروي چسبندگي سطحي چيست؟

زماني كه دو جسم در كنار هم قرار ميگيرند بين مولكولهاي دو ماده مختلف نيروي جاذبه اي بوجود مي ايد كه اين مولكولها را در كنار هم نگه ميدارد.اين نيرو را چسبندگي سطحي ميناميم

36- يك قطره اب را بر روي شيشه اي تميز و خشك قرار دهيد چه مشاهده ميكنيد؟  سپس يكبار هم سطح شيشه را با روغن چرب كرده و يك قطره اب را روي شيشه چرب قرار دهيد چه مشاهده ميكنيد چرا؟

-اگر قطره اب را روي شيشه خشك و تميز قرار بدهيم قطره اب روي شيشه پخش (پهن)ميشود زيرا نيروي چسبندگي سطحي بين مولكولهاي آب و شيشه بيشتر از نيروي چسبندگي بين مولكولهاي اب است و باعث ميشود كه اب سطح شيشه را تر كند .

-اگر قطره اب را بر سطح چرب شده شيشه قرار بدهيم قطره به صورت كره اي كوچك روي سطح باقي ميماند  زيرا نيروي كشش سطحي( چسبندگي) بين مولكولهاي اب  قوي تر از نيروي چسبندگي سطحي بين مولكول اب و روغن ميباشد پس قطره اب به صورت قطره اي (كروي) باقي ميماند و پخش نميشود.

37-منظور از مويينگي چيست؟

يكي از اثرات نيروي چسبندگي سطحي مويينگي است .   ميزان بالا امدن مايعات در لوله هاي بسيار نازك را مويينگي مينامند

38-ظرفي را از جيوه پر كنيد سپس لوله مويين را وارد ظرف كنيد چه مشاهده ميشود؟

-مقدار بالا امدن جيوه در لوله كمتر از ار تفاع جيوه در ظرف است

-سطح جيوه در درون لوله مويين برامده است

-نيروي چسبندگي سطحي ميان مولكولهاي جيوه و شيشه (لوله مويين) كمتر از نيروي چسبندگي ميان مولكولهاي جيوه است

-نيروهايي كه به جيوه وارد ميشود به سمت پايين است.

39-ظرفي را  از اب پر كنيد سپس لوله مويين را وارد ظرف كنيد چه مشاهده ميشود؟

-مقدار بالا امدن اب در لوله بيشتر از ارتفاع اب در ظرف است

-سطح اب درون لوله مويين فرورفته (كاو) است

-نيروي چسبندگي سطحي ميان مولكولهاي اب و شيشه ( لوله مويين) بيشتر از نيروي چسبندگي ميان مولكولهاي اب است.

-نيرويي كه به اب وارد ميشود به سمت بالا است.

40-لوله مويين چيست؟

لوله هايي معمولا از جنس شيشه كه داراي مجراهاي داخلي بسيار نازك و باريكي هستند را لوله مويين مينامند.

41-ازمايشي را طراحي كنيد كه در ان سطح آب در لوله مويين داراي برامدگي باشد و سطح ان نسبت به سطح اب درون ظرف پايين رود؟

ميتوانيم سطح داخلي لوله مويين را چرب كنيم در اينصورت نيروي چسبندگي سطحي ميان مولكولهاي اب و روغن كمتر از نيروي چسبندگي ميان مولكول اب شده و اب درون لوله مويين داراي سطح برامده و ارتفاعي كمتر از سطح اب درون ظرف خواهد داشت.

42-در گذشته در ايران به جاي قير اندود كردن چگونه از نفوذ باران به داخل ساختمان جلوگيري ميكردند؟

بوسيله كاه گل كردن ساختمان.

43-

44-فشار چيست؟

اندازه نيروي عمودي وارد بر واحد سطح را فشار ميناميم.

P = F/A

 45-واحد اندازه گيري فشار چيست؟

 يكاي فشار در   si پاسكال يا   (N/M2)  است.   واحد ديگر فشار كه بيشتر در گازها كاربرد دارد اتمسفر )atm)   است كه معادل تقريبي   105 پاسكال است

46-فشار بر اجسام صلب به چه عواملي وابسته است؟

-نيروي عمودي وارد بر جسم                        -سطحي كه نيرو بر ان وارد ميشود

نكته: هرچه نيروي عمود بر سطح بيشتر باشد فشار نيز بيشتر ميشود  ولي هر چه سطح بيشتر باشد فشار كمتر ميشود.

47-چرا پاشنه نوك تيز به سطح چوبي اتاق اسيب ميرساند؟

زيرا سطح پاشنه كم است و هر چه سطح كوچكتر باشد فشار وارده بيشتر خواهد شد.

48-جعبه اي به جرم 20 كيلوگرم و به ابعاد 2× 5× 10 متر  را در اختيار داريم در كدام حالت فشار حاصل از وزن جعبه بيشترين مقدار و در كدام حالت فشار كمتريم مقدار خواهد شد؟

اگر جعبه را از سطح كوچك ان  يعني ابعاد 2×5  روي زمين قرار بدهيم چون سطح كوچكترين مقدار را دارد فشار به بيشترين حد خود ميرسد

Pmax =F/Amin         Pmax= Mg/Amin     Pmax = 200/10  =20   pa

 اگر جعبه را از بزرگترين وجه 10×5 روي زمين قرار بدهيم فشار به كمترين مقدار خود خواهد رسيد.

Pmin = F/ AMAX         PMIN = Mg/AMAX   = 200/50 =4    pa

 49-چرا پونز راحت تر از ميخ به داخل چوب فرو ميرود؟

 زيرا نوك پونز نسبت به نوك ميخ سطح كمتري دارد پس فشار بيشتري را وارد ميكند.

50-چرا براي راه رفتن در برف از كفشهاي مخصوص پهن استفاده ميشود؟

زيرا كفشهاي مخصوص برف سطح زيادي دارند و فشار وارد شده از وزن بدن را روي برف كاهش ميدهند و شخص در برف فرو نميرود

51-فشار در مايعات به چه عواملي بستگي دارد؟

-چگالي مايع ρ                      - ارتفاع مايع بالاي نقطه مورد نظر h

52-فرمول فشار در مايعات را اثبات كنيد:

P=F/A = mg/A= (ρVg)/A = (ρ.A.h.g) /A

P= ρgh       

53-را بطه ميان فشار مايع و عمق ( ارتفاع از سطح مايع) را بنويسيد؟

فشار ناشي از مايع ساكن فقط به عمق از سطح ازاد مايع وابسته است يعني نقاط هم عمق داراي فشار برابر ميباشند. هر چه عمق بيشتر شود فشار مايع نيز بيشتر ميشود.

54-يك قوطي خالي  را از عمقهاي مختلف سوراخ كرده و سپس آنرا از اب پر كنيد چه مشاهده ميكنيد؟

مشاهده ميشود كه هر چه عمق بيشتر باشد. مايع با فشار و پرتاب بيشتري از قوطي خارج ميشود و هرچه به قسمتهاي بالاتر قوطي نزديك شويم از فشار مايع كاسته ميشود به شكل دقت كنيد.:

55-آيا از رابطه  P= ρgh           براي فشار گازها ميتوان استفاده كرد؟

اگر گاز را در يك محفظه محبوس كنيم ميتوانيم فشار ناشي از وزن گاز را از اين رابطه محاسبه كنيم   اما   اما چون چگالي گاز بسيار كم است در محفظه هايي با ارتفاع كم تفاوت فشار در نقاط مختلف محفظه آنقدر ناچيز ميشود كه ميتوان از ان چشم پوشي كرد  و فشار را تقريبا در تمام نقاط گاز يكسان فرض كرد.

56-منظور از فشار هوا چيست؟

مي دانيم كه در ارتفاع كم فشار ناشي از وزن گاز ناچيز است اما در مورد جو زمين چون ارتفاع هوا بسيار زياد است فشار ناشي از ان قابل ملاحظه  بوده كه به ان فشار هوا ميگويند.

57-در داخل يك بطري پلاستيكي مقدار كمي اب جوش بريزيد و در انرا محكم ببنديد سپس آب سرد روي ان بريزيد چه مشاهده ميشود؟

در اثر سرد كردن بطري ناگهان بطري مچاله ميشود زيرا با سرد شدنبطري فشار داخل بطري كاهش يافته و كمتر از فشار هواي بيرون ميشود در نتيجه بطري مچاله ميگردد.

58-ليواني وارون را كاملا عمودي درون ظرف اب فرو كنيد چه مشاهده ميشود؟

اب كاملا در ليوان بالا نمي ايد و ليوان را پر نميكند زيرا فشار هواي درون ليوان  با فشار هواي وارد بر سطح ازاد اب در ظرف برابر شده و به مايع اجازه وارد شدن به ليوان را نميدهد.

59-هنگامي كه با ني نوشابه مينوشيم چرا نوشابه از ني بالا مي ايد؟

در اثر مكيدن ني فشار درون ني كمتر از فشار هواي وارد بر سطح ازاد نوشابه است و در نتيجه مايع تحت تاثير فشار هوا از ني بالا مي ايد

60-چرا هنگامي كه در بادكنك مي دميم بادكنك باد ميشود؟

زيرا با دميدن در بادكنك فشار هواي درون بادكنك بيشتر از فشار هواي بيرون ميشود و در اثر اين فشار داخلي جداره هاي قابل انعطاف بادكنك بزرگتر ميشود.

61-چرا اگر سر بادكنك پر از هوا را باز كنيم هواي ان خالي ميشود؟

چون فشار هواي درون بادكنك بيشتر از هواي بيرون  بادكنك است و هميشه جريان از جاي پر فشار به جاي كم فشار  جاري ميشود.

62-فشار استاندارد هوا چيست؟

فشار هوا در سطح درياي ازاد را فشار استاندارد مينامند كه برابر 105 پاسكال و يا معادل يك اتمسفر است.

اين فشار در فشار سنج جيوهاي باعث بالا امدن جيوه تا ارتفاع 760  ميلي متري ميشود

63- ايا فشار هوا در ارتفاعات نسبت به سح آزاد دريا متفاوت است؟

بله. هرچه از سطح ازاد دريا فاصله ميگيريم فشار تغيير ميكند در ارتفاعات فشار هوا كمتر ميشود.

64-رابطه ميان ارتفاع و فشار هوا را بيان كنيد؟

تقريبا تا ارتفاع 2000 متري از سطح زمين، فشار هوا به ازائ هر 10 متر ، به اندازه يك ميلي متر جيوه كاهش ميابد

نكته:   در ارتفاع 100 متري از بالاي سطح در ياي ازاد فشار هوا برابر 750 ميلي متر جيوه است بر اساس فرمول زير:

{ 10/ (ارتفاع بر حسب متر)} -  760 =  فشار در ارتفاعات بر حسب ستون جيوه

65- چگونه ميتوان فشار سنج جيوه اي ساخت؟

ظرفي را پر جيوه ميكنيم و لوله سر بسته اي را (لوله ازمايش بلند) به ارتفاع تقريبا يك متري در ظرف وارد ميكنيم بصورتي كه لوله كاملا از جيوه پر شود سپس بدون انكه  هوايي وارد لوله شود انرا از سر بستهاش از ظرف بيرون مياوريم.مشاهده ميشود كه جيوه اندكي در لوله پايين امده و در سر لوله خلاء ايجاد ميشود و همچنين جيوه تا ارتفاع 76 سانتي متري يا همان 760 ميلي متري در لوله بالا امده است

  

66-آيا ميتوان فشار سنجي با اب ساخت؟

اگر مطابق سوال 65 عمل كنيم به لولهاي تقريبا ده متري نياز داريم زيرا چگالي آب تقريبا 13/1 چگالي جيوه است پس تا ارتفاع 10 متري اب از لوله بالا ميرود.

67-فشار كل يا فشار مطلق در مايعات چگونه محاسبه ميشود؟

فشار كل ناشي از فشار مايع بالايي نقطه مورد نظر و فشار هواي وارد بر سطح مايع است. در عمق h از سطح مايع طبق فرمول زير فشار كل(مطلق) محاسبه ميشود:   

                                  P  = p0 + ρgh

68- ثابت كنيد كه ارتفاع آب را كد در تمامي ظرفهاي متصل زير يكسان است؟.

در كف هر ظرف نقاط همسطحي را قرار ميدهيم  چون مايع راكد است پس در نقاط همسطح بايد فشار در تمامي نقاط  با هم برابر باشد يعني:

PA=PB=PC=PD

ρgh A = ρghB = ρghC = ρghD

 و چون چگالي و g در تمامي نقاط يكسان است پس:

hA=hB=hC=hD      و نتيجه ميگيريم كه در تمامي ظرفها ارتفاع سطح ازاد مايع يكسان است.

69-اگر فشار در دو نقطه هم عمق برابر نباشد چه اتفاقي مي افتد؟

اگر فشار در دو نقطه هم عمق برابر نباشد جريان از مكان پر فشار به سمت مكان كم فشار جاري ميشود. تا فشار را در هر دو نقطه يكسان كند.

70-اصل پاسكال چيست؟

بر طبق اين اصل  فشار وارد بر مايع محصور بدون كاهش به تمام قسمتهاي مايع و ديواره هاي ظرف منتقل ميشود

71-بالابر هيدروليكي چگونه كار ميكند؟

بر اساس اصل پاسكال فشار وارد شده از طرف سطح كوچك به تمامي قسمتها منتقل ميشود پس فشار سطح كوچك و فشار سطح بزرگ با هم برابرند يعني:

 P1 =P2

F1 / A1 = F2 / A2

 پس ميتوان با وارد كردن نيروي كمي به سطح كوچكتر ، اجسام سنگين را روي سطح بزگتر بالا برد

72-ترمز اتومبيل چگونه كار ميكند؟

بر اساس اصل پاسكال همانند بالا بر هيروليكي ، راننده با وارد كردن نيروي كمي به سطح كوچك پدال ترمز باعث ميشود نيروي زيادي به سطح بزرگتر لنتهاي ترمز وارد شده و چرخ را از حركت باز دارد

73- با دست خود خروجي  يك تامبه را مسدود كرده و هواي داخل آنرا فشرده كنيد فشار گاز داخل تلمبه را برآورد كنيد؟

فشار برابر نيروي وارد شده بر سطح پيستون تلمبه است يعني    P = F/A

74-فشار سنج گازي چگونه كار ميكند؟

مطابق شكل لوله حاوي يك مايع معمولا جيوه است اختلاف فشار هوا و فشار گاز داخل محفظه باعث ميشود كه مايع در دو طرف لوله  U شكل در يك سطح قرار نگيرد از اختلاف سطح انها ميتوان فشار گاز  را بدست اورد . زيرا نقاط A  و   B  هم سطح و همفشارند پس: PA =PB

 PA ناشي از  فشار گاز و  PB   ناشي از مجموع فشار مايع و هوا است پس:

P  = p0 + ρgh           P-P0 = ρgh 

75-فشارپيمانه اي چيست؟

اختلاف گاز درون محفظه و فشار هوا را همان فشار پيمانه اي ميناميم كه ناشي از فشار ستون مايع است:

 P-P0 = ρgh

 در اندازه گيري فشار خون و يا فشار لاستيكهاي ماشين در حقيقت فشار پيمانه اي اندازه گيري ميشود.

76- آخرين ازمايش فصل پنجم)6-5( را پاسخ دهيد؟

    الف هر چه پوسته را در عمق بيشتري قرار بدهيم فشار بيشتر شده و بالعكس

   ب- در نقاط هم عمق اگر جريان نباشد فشار  يكسان است.

    پ- طبق اصل پاسكال  فشار وارد بر مايعات به تمامي نقاط آن منتقل ميشود پس فشار به شكل و جهت قرار گيري پوسته وابسته نيست بلكه فقط با عمق در ارتباط است

والسلام  اين فصل هم تمام

 

 

 

 

 



نويسنده :مینا ا فخمی
تاريخ: سه شنبه چهارم اسفند ۱۳۸۸ ساعت: ۱۰:۱۰ ب.ظ